Odzyskiwanie danych
z pendrive i pamięci USB
Złamany złącz, martwy kontroler, niewidoczne urządzenie lub przypadkowy format — pendrive może wyglądać na zniszczony, ale dane na kości NAND najczęściej są nienaruszone. Pracuję z każdym typem pamięci flash, w tym metodą chip-off.
Objawy awarii pendrive i USB
Pendrive rzadko ostrzega przed awarią — po prostu przestaje działać. Każdy z poniższych objawów ma swój mechanizm i swoje rozwiązanie.
- Pendrive nie jest wykrywany przez komputerKontroler martwy lub błąd firmware — kość NAND z danymi jest zazwyczaj sprawna
- Złamany lub oderwany złącz USBUszkodzenie mechaniczne — kość NAND nienaruszona, odzysk metodą chip-off
- Pojemność wyświetlana jako 0 MB lub 8 MBAwaria kontrolera lub uszkodzone tablice NAND — typowy objaw wymagający chip-off
- Pendrive prosi o formatowanieUszkodzony system plików lub błąd kontrolera — nie formatuj, skontaktuj się z laboratorium
- Przypadkowe usunięcie lub formatDane są na kości NAND — nie zapisuj niczego na pendrive po usunięciu
- Pendrive po przepięciu lub zalaniuUszkodzony kontroler — kość NAND często nienaruszona
Zakresy kosztów odzysku
Konkretna cena po diagnozie. Szczegółowy cennik →
Chip-off — gdy kontroler jest martwy
Pendrive to dwa elementy: kontroler (mały procesor zarządzający dostępem do danych) i kość pamięci NAND (tu fizycznie leżą Twoje pliki). Gdy kontroler pada — komputer nie widzi urządzenia. Ale dane na NAND są nienaruszone.
Chip-off polega na fizycznym wymontowaniu kości NAND z płytki PCB — lutownicą lub stacją hot-air — i bezpośrednim jej odczycie za pomocą programatora. Pominięcie uszkodzonego kontrolera pozwala dotrzeć do surowych danych na kości.
To nie jest operacja dla każdego — wymaga znajomości architektury NAND, algorytmów XOR stosowanych przez różnych producentów kontrolerów i narzędzi do rekonstrukcji systemu plików z surowego obrazu. Zły odczyt lub błędna rekonstrukcja oznacza utratę danych.
Nie próbuj go „naprawić" przez przylutowanie złącza na własną rękę — ryzykujesz zwarcie i uszkodzenie kości NAND.
Nie podłączaj wielokrotnie jeśli komputer go nie widzi — każda próba może pogorszyć stan kontrolera.
Nie kupuj „fałszywych" pendrive'ów z Aliexpress — zgłaszają pojemność 128 GB ale mają 4 GB kości. Te są nieodwracalnie uszkodzone przez producenta.
Pendrive po zalaniu — nie susz, nie podłączaj. Korozja zaczyna się w ciągu kilku godzin od kontaktu z wilgocią. Im szybciej trafi do laboratorium, tym lepiej.
Trzy przypadki które widzę najczęściej
Przypadkowe usunięcie lub format
To najprostsza kategoria. Po formacie lub usunięciu plików system operacyjny oznacza obszar jako „wolny" — ale dane fizycznie zostają na kości NAND. Warunek konieczny: nie zapisuj nic na pendrive po usunięciu. Każdy nowy plik może nadpisać obszar gdzie leżą Twoje dane.
Programy jak Recuva działają przy tej awarii — ale tylko jeśli pendrive jest widoczny i stabilny. Przy uszkodzonym kontrolerze lub złym odczycie mogą zniszczyć dane zamiast je odzyskać.
Pendrive przestał działać bez powodu
Pamięci flash mają ograniczoną liczbę cykli zapisu — typowy pendrive wytrzymuje 1000–10000 cykli na komórkę. Kontroler zazwyczaj wykrywa degradację i próbuje przenosić dane w bezpieczniejsze obszary, ale gdy sam pada — dysk znika z systemu. Dane na NAND są, ale dostęp blokuje martwy kontroler.
Ten scenariusz wymaga albo naprawy firmware przez PC-3000 (jeśli kontroler reaguje na komendy serwisowe) albo chip-off jeśli kontroler jest całkowicie martwy.
Złamany złącz USB
Mechaniczne uszkodzenie — kość NAND jest nienaruszona w 99% przypadków. Problem leży wyłącznie w elektrycznym połączeniu między złączem a płytką. Odzysk metodą chip-off jest tu najczystszym rozwiązaniem.
Nie próbuj lutować złącza samodzielnie — precyzja lutowania w pendrivie jest na poziomie 0.5 mm padów. Zwarcie niszczy kość NAND nieodwracalnie.
Pendrive'y i dyski USB które obsługuję
Każdy producent używa innych kontrolerów i innych implementacji NAND. Obsługuję wszystkich popularnych producentów.
Obsługuję też szyfrowane pendrive'y (IronKey, Kingston Vault) — odzysk możliwy jeśli znasz PIN lub hasło. Bez hasła dane są zaszyfrowane sprzętowo i niedostępne.
FAQ — odzysk danych z pendrive
Pendrive nie działa? Opisz mi co się stało.
Wstępna ocena online jest bezpłatna i bez zobowiązań.